_Harm DIRKS __________
|
_Jan HARMS __________|_Lamke Hindriks FREY _
| m 1736 (1680 - ....)
_Harm Jans FREY _____|
| (1740 - 1817) m 1765|
| | ______________________
| | |
| |_Hilke JÜRGENS ______|______________________
| m 1736
_Dirk Harms FREY __________|
| (1779 - 1853) |
| | ______________________
| | |
| | _____________________|______________________
| | |
| |_Elske GEERTS _______|
| (1739 - ....) m 1765|
| | ______________________
| | |
| |_____________________|______________________
|
|
|--Elsina Dirks FREY
| (1810 - 1891)
| ______________________
| |
| _____________________|______________________
| |
| _____________________|
| | |
| | | ______________________
| | | |
| | |_____________________|______________________
| |
|_Greetje Janssen CAPERAAL _|
(1778 - 1824) |
| ______________________
| |
| _____________________|______________________
| |
|_____________________|
|
| ______________________
| |
|_____________________|______________________
_Focke JANSSEN _________
| (.... - 1754)
_Focke FOKKEN ______________________|_Gesche DIRKS __________
| (1710 - 1754) m 1735 (.... - 1730)
_Richard FOKKEN _____|
| (1736 - 1812) m 1764|
| | _Richert Hinrichs FREY _+
| | | (1670 - 1729) m 1701
| |_Magedalena Dorothea Riekents FREY _|_Arentje HINRICHS ______
| (.... - 1791) m 1735 (1685 - ....)
_Ude Richerts FREY __|
| (1776 - 1849) m 1803|
| | ________________________
| | |
| | ____________________________________|________________________
| | |
| |_Antje UDEN _________|
| (1745 - 1812) m 1764|
| | ________________________
| | |
| |____________________________________|________________________
|
|
|--Elsina Uden FREY
| (1804 - ....)
| ________________________
| |
| ____________________________________|________________________
| |
| _____________________|
| | |
| | | ________________________
| | | |
| | |____________________________________|________________________
| |
|_Antje Berends TREY _|
(1778 - 1813) m 1803|
| ________________________
| |
| ____________________________________|________________________
| |
|_____________________|
|
| ________________________
| |
|____________________________________|________________________
_Harm Jans FREY _____+
| (1740 - 1817) m 1765
_Geerd Harms FREY ___|_Elske GEERTS _______
| (1770 - 1860) (1739 - ....)
_Hinderk Geerds FREY _____|
| (1798 - 1848) |
| | _____________________
| | |
| |_Gepke Hinderks CUS _|_____________________
| (1768 - 1843)
_Geerd Hindriks FREY ______|
| (1827 - ....) m 1854 |
| | _____________________
| | |
| | _____________________|_____________________
| | |
| |_Elskea Bauline TER VEEN _|
| (1801 - 1838) |
| | _____________________
| | |
| |_____________________|_____________________
|
|
|--Elske FREY
| (1875 - ....)
| _____________________
| |
| _____________________|_____________________
| |
| __________________________|
| | |
| | | _____________________
| | | |
| | |_____________________|_____________________
| |
|_Zwaantje Hinderks KREMER _|
(1826 - 1869) m 1854 |
| _____________________
| |
| _____________________|_____________________
| |
|__________________________|
|
| _____________________
| |
|_____________________|_____________________
_Jan HARMS __________+
| m 1736
_Harm Jans FREY _____|_Hilke JÜRGENS ______
| (1740 - 1817) m 1765
_Jan Harms FREY ________|
| (1765 - 1847) m 1794 |
| | _____________________
| | |
| |_Elske GEERTS _______|_____________________
| (1739 - ....) m 1765
_Harm Janssen FREY _______|
| (1796 - ....) m 1855 |
| | _____________________
| | |
| | _____________________|_____________________
| | |
| |_Mettje Janssen KUIPER _|
| (1770 - 1813) m 1794 |
| | _____________________
| | |
| |_____________________|_____________________
|
|
|--Elske Harms FREY
| (1834 - ....)
| _____________________
| |
| _____________________|_____________________
| |
| ________________________|
| | |
| | | _____________________
| | | |
| | |_____________________|_____________________
| |
|_Aalderika Hauwen LUIKEN _|
(1801 - 1855) m 1855 |
| _____________________
| |
| _____________________|_____________________
| |
|________________________|
|
| _____________________
| |
|_____________________|_____________________
_Harm DIRKS __________
|
_Jan HARMS __________|_Lamke Hindriks FREY _
| m 1736 (1680 - ....)
_Harm Jans FREY _____|
| (1740 - 1817) m 1765|
| | ______________________
| | |
| |_Hilke JÜRGENS ______|______________________
| m 1736
_Peter Harms FREY _______|
| (1776 - ....) m 1796 |
| | ______________________
| | |
| | _____________________|______________________
| | |
| |_Elske GEERTS _______|
| (1739 - ....) m 1765|
| | ______________________
| | |
| |_____________________|______________________
|
|
|--Elske Pieters FREY
| (1798 - ....)
| ______________________
| |
| _____________________|______________________
| |
| _____________________|
| | |
| | | ______________________
| | | |
| | |_____________________|______________________
| |
|_Lamke Engelkes BROUWER _|
(1769 - ....) m 1796 |
| ______________________
| |
| _____________________|______________________
| |
|_____________________|
|
| ______________________
| |
|_____________________|______________________
_Richard Hinrichs FREY ___+
| (1733 - 1793) m 1764
_Augustinus Richerts FREY _|_Elscke Hinrichs SCHULTE _
| (1774 - 1856) m 1800 (1743 - 1809)
_Haat Augustinus FREY _________________|
| (1810 - ....) m 1841 |
| | _Hate DIRCKS _____________+
| | | (1742 - 1816) m 1770
| |_Swaantje Haats FREY ______|_Antje Luitjens FREY _____
| (1770 - 1851) m 1800 (1745 - 1816)
_Hinrich Haats FREY _|
| (1847 - 1906) m 1878|
| | __________________________
| | |
| | ___________________________|__________________________
| | |
| |_Grietje Gerdes Christians TER HARKEL _|
| (1811 - 1859) m 1841 |
| | __________________________
| | |
| |___________________________|__________________________
|
|
|--Elskea Anna FREY
| (1887 - ....)
| __________________________
| |
| ___________________________|__________________________
| |
| _______________________________________|
| | |
| | | __________________________
| | | |
| | |___________________________|__________________________
| |
|_Hiskea GROENEVELD __|
(1853 - ....) m 1878|
| __________________________
| |
| ___________________________|__________________________
| |
|_______________________________________|
|
| __________________________
| |
|___________________________|__________________________
_____________________
|
_____________________|_____________________
|
__________________________|
| |
| | _____________________
| | |
| |_____________________|_____________________
|
_Hinderk Richerd FREY _____________|
| (1822 - ....) m 1854 |
| | _____________________
| | |
| | _____________________|_____________________
| | |
| |__________________________|
| |
| | _____________________
| | |
| |_____________________|_____________________
|
|
|--Elskea Gepkelina FREY
| (1854 - ....)
| _Harm Jans FREY _____+
| | (1740 - 1817) m 1765
| _Geerd Harms FREY ___|_Elske GEERTS _______
| | (1770 - 1860) (1739 - ....)
| _Hinderk Geerds FREY _____|
| | (1798 - 1848) |
| | | _____________________
| | | |
| | |_Gepke Hinderks CUS _|_____________________
| | (1768 - 1843)
|_Catharina Christina Johanna FREY _|
(1830 - ....) m 1854 |
| _____________________
| |
| _____________________|_____________________
| |
|_Elskea Bauline TER VEEN _|
(1801 - 1838) |
| _____________________
| |
|_____________________|_____________________
_Hayke JANSSEN ______+
| (1680 - 1760) m 1705
_Arend HAYKES __________|_Amke HINRICHS ______
| (1707 - 1787) m 1736 (1685 - 1771)
_Richard Arens FREY _____|
| (1741 - 1795) m 1783 |
| | _____________________
| | |
| |_Fosske Richards FREY __|_____________________
| (1714 - 1796) m 1736
_Heike Richards FREY _|
| (1786 - 1862) m 1834 |
| | _____________________
| | |
| | _Hinrich Harms PLENTER _|_____________________
| | | (1729 - 1793) m 1757
| |_Antje Hinrichs PLENTER _|
| (1759 - 1823) m 1783 |
| | _Jan WOLBERTS _______
| | | (.... - 1775) m 1734
| |_Antje JANSSEN _________|_Stijntje HAYKES ____
| (1736 - 1795) m 1757 (.... - 1784)
|
|--Elso FREY
| (1851 - 1950)
| _____________________
| |
| ________________________|_____________________
| |
| _________________________|
| | |
| | | _____________________
| | | |
| | |________________________|_____________________
| |
|_Elske Lührs EVERTS __|
(1809 - 1883) m 1834 |
| _____________________
| |
| ________________________|_____________________
| |
|_________________________|
|
| _____________________
| |
|________________________|_____________________
[3972]
Geburtseintrag:
Dem Landgebräucher Heike Riegers Free in Bollinghausen wurde von seiner Ehefrau Elske Lührs Evers
am 17 Dezember Mittags 12 Uhr ein Sohn geboren, getauft 9-1-1852 und Elso genannt.
Hij werd op 24-6-1891 tot Nederlander genaturaliseerd.
In het Groninger Dagblad 19-9-1994 werd het volgende over hem geschreven:
" Elso Free richtte negentig jaar geleden zijn vennootschap op.
Duitse vader van Pekelder strokartonindustrie.
In het Ostfriese Leer stond de wieg van Elso Free. Hij werd er in 1851 geboren als zoon van een
boerengezin. Niets wees oop een loopbaan als industriëel. Hij werkte als boerenknecht en bij een
bierbrouwerij. Op zijn zeventiende maakte hij kennis met de strokarton. Hij werd papiermaker in het bedrijf
van Connemann in Leer en bleek een grote technische kennis te bezitten. Die kennis bracht hem
uiteindelijk naar de veenkoloniën.
In 1875 was langs het Pekelderdiep de strokartonfabriek de Aastroom gebouwd en de machines waren
geleverd door de Duitse fabrikant Heuer. Deze woonde in Leer. De Pekelder arbeiders hadden echter de
nodige moeite met de bediening ervan. Heuer vroeg aan Free eens in Pekela te gaan kijken. Zo groot was
de reputatie van de boerenzoon kennelijk al.
Elso werkte zich snel op tot papiermaker-opzichter en leek voor jaren lang aan De Aastroom vast te zitten.
Plots, in 1882 kwam echter de kans om als technisch leider bij de nieuwe strokartonfabriek De Union te
werken. De scheepsbouwer Drenth gaf het geld voor de oprichting en Free kon zijn eigen denkbeelden op de
fabriek loslaten. Samen met Drenth en Van Russen runde hij twintig jaar lang de fabriek. Het was de tijd dat
overal strokartonfabrieken ontstonden. Tal van Oostgroningers verdienden er hun brood.
Free voelde zich thuis in Oude Pekela. Hij liet zich naturaliseren tot Nederlanden. Hij trouwde met Elisabeth
Kuiper, dochter van een plaatselijke scheepstimmerman. Al duurde het huwelijkse geluk niet lang, want in
1894 al overleed Elisabeth.
Negen jaar later, in 1903, was het gedaan met De Union. Het trio kreeg onenigheid over het
beloningssysteem. Free liep echter al met andere, grotere plannen rond. Hij kocht het terrein, waar enkele
jaren tevoren de aardappelmeelfabriek Oriane in vlammen was opgegaan. Daar bouwde hij een nieuwe
fabriek. In 1904 werd de vennootschap E. Free en Compagnie een feit. Free kreeg de meeste
bevoegdheden en hij wist enkele bekende contractpartners naast zich. De burgemeesters van Wedde en
Nieuwolda waren erbij, en de bekende P.R. Hermans uit Midwolda. Begin augustus 1904 werd met de
productie begonnen.
De fabriek draaide goed en de arbeiders waren tevreden. Free ontpopte zich namelijk als een man van het
volk en van tirannieke toestanden was geen sprake. Hij zat niet elk uur van de dag in een luxueus kantoor,
maar was vaak aan de lopende band te vinden. En in een tijd dat het niet gebruikelijk was, gaf Free zijn
werknemers al extra beloningen. In 1911 bijvoorbeeld kreeg elke gehuwde arbeider een tientje, een vrijgezel
kon vijf piek ophalen.
Het waren gouden tijden voor de strokartonindustrie. Het ging zelfs zo goed, dat Free en de andere
aandeelhouders in 1912 nog een fabriek in Pekela van de grond kregen. Aan het Pekelder Hoofddiep, waar
vroegen een scheepshelling had gelegen, verrees De Brittaniaq. Ook deze broeder van Free en Co. draaide
voortreffelijk en vooral de Engelsen haalden er hun produkten vandaan. Vandaar de naam Brittania. En als
de uitvoer naar Engeland eens stil kwam te liggen, vanwege oorlogsontwikkelingen bijvoorbeeld, kon het
personeel van Brittania altijd terecht bij de andere fabriek.
Free beschikte over een groot uithoudingsvermogen. Tot zijn tachtigste bleef hij actief en pas daarna volgde
de Winschoter Groeneveld hem op. Groeneveld was de kleinzoon van een bankier, die in 1904 een van de
oprichters van de firma was geweest. In dat jaar van zijn afscheid, in 1932, werd Free niet alleen door de
Pekelders geëerd. In 1926 namelijk kreeg hij landelijke erkenning en was hij benoemd tot de Ridder in de
Orde van Oranje-Nassau.
Free trok zich dus terug, maar hij bleef de ontwikkelingen op de voet volgen. Gedurende de duistere jaren
dertig, tijdens de bezetting, altijd bleef Free informeren hoe het ermee ging. En altijd leefde hij met de
werknemers mee.
Het lot was hem gunstig gezind. Toen hij in 1950 overleed, bloeiden zijn fabrieken als nooit tevoren.
Nederland was bezig aan de wederopbouw en er was veel vraag naar strokarton. Gelukkig hoefde hij niet
mee te maken, hoe de aftakeling aan het eind van de jaren zestig begon.
_____________________
|
______________________|_____________________
|
_______________________|
| |
| | _____________________
| | |
| |______________________|_____________________
|
_Johannes FREY ______|
| |
| | _____________________
| | |
| | ______________________|_____________________
| | |
| |_______________________|
| |
| | _____________________
| | |
| |______________________|_____________________
|
|
|--Emil Heinrich FREY
| (1886 - 1887)
| _Johann SÖNKSEN _____+
| | (1749 - 1822) m 1788
| _Jens SÖNKSEN ________|_Sieke JENSEN _______
| | (1789 - ....) (.... - 1792)
| _Johann Peter SÖNKSEN _|
| | (1815 - 1867) |
| | | _____________________
| | | |
| | |_Anna Maria ANDERSEN _|_____________________
| | (1788 - 1824)
|_Anna Maria SÖNKSEN _|
(1853 - ....) |
| _____________________
| |
| ______________________|_____________________
| |
|_Christine BOYSEN _____|
(1824 - 1907) |
| _____________________
| |
|______________________|_____________________
_____________________
|
______________________|_____________________
|
_______________________|
| |
| | _____________________
| | |
| |______________________|_____________________
|
_Johannes FREY ______|
| |
| | _____________________
| | |
| | ______________________|_____________________
| | |
| |_______________________|
| |
| | _____________________
| | |
| |______________________|_____________________
|
|
|--Emmy A FREY
| (1888 - 1889)
| _Johann SÖNKSEN _____+
| | (1749 - 1822) m 1788
| _Jens SÖNKSEN ________|_Sieke JENSEN _______
| | (1789 - ....) (.... - 1792)
| _Johann Peter SÖNKSEN _|
| | (1815 - 1867) |
| | | _____________________
| | | |
| | |_Anna Maria ANDERSEN _|_____________________
| | (1788 - 1824)
|_Anna Maria SÖNKSEN _|
(1853 - ....) |
| _____________________
| |
| ______________________|_____________________
| |
|_Christine BOYSEN _____|
(1824 - 1907) |
| _____________________
| |
|______________________|_____________________